नेपालको संविधान २०१९ लाई ऐतिहासिक जानकारी

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmailby feather

इतिहासको पानाबाट
समय परिवर्तनशील छ मानव विचारधारा फेरबदल हु्ँदै जान्छन् जनचाहना स्वार्थमा लटपटिएका हुन्छन्, हरेक समाज नियम कानूनले चल्छ तर कानूनको पालना गर्नु पर्दछ नत्र देश समाज चलाउन कठिन हुन्छ, हामी माथि प्रयोग भएका सबै संविधानहरुलाई ऐतिहासिक दस्तावेजकै रुपमा प्रकाशित गरिरहेका छौं । अध्यापनको लागि सरल र सहज हुने नै छ केवल इतिहासको रुपमा मात्र हो भन्ने कुरा जानकारी गराउन नेपालको संविधान २०१९ लाई ऐतिहासिक जानकारी गराउँदछौं ।
गत अंकको बाँकी

परिच्छेद २
राष्ट्रिय पञ्चायत
५०) कार्य सञ्चालन विधिः १) यस संविधानमा लेखिएका कुराहरुका अधिनमा रही आफ्ना समितिहरुको कार्यसञ्चालन गर्न, बैठक बसेको समयमा व्यवस्था कायम राख्न, धारा ४१ (क) अन्तर्गतका समितिहरुको गठन, काम, कारवाई र अरु कुनै कुरा निर्णय गर्नको निमित्त राष्ट्रिय पञ्चायतले नियमावली बनाउन सक्नेछ । त्यस नियमावली श्री ५ स्वीकृति बक्सेपछि लागु हुनेछ ।
२) उपधारा १ बमोजिमको नियमावली नबनुञ्जेलसम्मका लागि सो उपधारामा उल्लेख गरिएका कुराहरु श्री ५ बाट बनाईबक्से नियमावली अनुसार व्यवस्थित हुनेछन् ।
५१. राष्ट्रिय पञ्चायतको विशेषाधिकारः १) यो संविधान र राष्ट्रिय पञ्चायतको नियमावलीको अधिनमा रही राष्ट्रिय पञ्चायतमा पुर्ण वाक् स्वतन्त्रता रहनेछ । राष्ट्रिय पञ्चायत वा त्यसको कुनै समितिमा.बोलेको कुनै कुरा वा दिएको कुनै मतलाई लिएर राष्ट्रिय पञ्चायतको कुनै पनि सदस्यलाई गिरप्तार गर्न, थुन्नु वा निज उपर कुनै अदालतमा कारवाई चलाउन सकिने छैन ।
२) राष्ट्रिय पञ्चायतलाई
आन्तरिक कुराहरु नियमित गर्ने पुरा अधिकार रहनेछ र राष्ट्रिय पञ्चायतको कुनै कारवाई नियमित वा अनियमित के छ सो निर्णय गर्ने अधिकार राष्ट्रिय पञ्चायतलाई मात्र रहनेछ र त्यस सम्बन्धमा कुनै पनि अदालतमा प्रश्न उठाउन सकिने छैन ।
३) राष्ट्रिय पञ्चायतको कुनै पनि कारवाईलाई राष्ट्रिय पंचायतको असल नियतबारे शंका उठाई व्याख्या गरिने छैन र कुनै सदस्यले बोलेको कुनै कुराका सम्बन्धमा जानी जानी गलत वा भ्रामक अर्थ लगाई कुनै प्रकारको प्रकाशन गरिने छैन ।
४) राष्ट्रिय पञ्चायतको कुनै सदस्य वा पदाधिकारीलाई देहायको अवधिभर गिरफ्तार गर्न सकिने छैनः–
क) राष्ट्रिय पञ्चायतको अधिवेशन कालसम्म, र
ख) अधिवेशन बोलाईएको सूचना जारी भएपछि अधिवेशन प्रारम्भ नहुन्जेलसम्मको अवधिभर ।
तर निवारक नजरबन्द राख्ने व्यवस्था भएको कुनै कानून अनुसार वा कुनै फौजदारी अभियोगमा कुनै सदस्य वा पदाधिकारीलाई कानून अनुसार गिरप्तार गर्न यस उपधाराले कुनै बाधा पुर्याएको मानिने छैन र त्यसरी कुनै सदस्य वा पदाधिकारीलाई गिरप्तार गरिएमा गिरप्तार गर्ने अधिकारीले त्यसको सुचना राष्ट्रिय पञ्चायतको अध्यक्षलाई तुरुन्त दिनु पर्नेछ ।
५) राष्ट्रिय पञ्चायतले दिएको अधिकार अन्तर्गतः यो संविधान र राष्ट्रिय पञ्चायतको नियमावलीको अधिनमा रही कुनै प्रतिवेदन वा अन्य कागजपत्र वा मतदान वा कारवाई प्रकाशित गरेको विषयलाई लिएर कुनै व्यक्ति उपर कुनै अदालतमा कारवाई चल्ने छैन ।
६) राष्ट्रिय पञ्चायतको विशेषा अधिकारको हननलाई राष्ट्रिय पञ्चायतको अवहेलना मानिनेछ रकुनै विषेषाधिकारको हनन भएको छ छैन भन्ने कुराको निर्णय गर्ने अधिकार राष्ट्रिय पञ्चायतलाई नै हुनेछ ।
७) क) कसैले राष्ट्रिय पञ्चायतको अवहेलना गरेमा राष्ट्रिय पञ्चायतको अध्यक्षता गर्ने अधिकारीले राष्ट्रिय पञ्चायतको निर्णयबाट सो व्यक्तिलाई बढीमा राष्ट्रिय पञ्चायतको अधिवेशन चलुञ्जेलसम्म कैदको सजाय दिने आदेश दिन सक्नेछ ।
तर त्यस्तो कसुरको अभियोग लागेका व्यक्तिलाई सजाय किन नहुनु पर्ने भन्ने कारण पेश गर्ने मौका नदिई त्यस्तो सजाय दिईने छैन ।
ख) यस उपधारा बमोजिम सजाय हुने कसुरका सम्बन्धमा आरोपलागेका व्यक्ति उपर गिरप्तारीको आदेश वा समाहान जारी गर्ने, सीक्षी सिकाउने, प्रमाण बुझ्ने, लिखितहर दाखिला गराउने र वयान वकपत्र गराउने अधिकार राष्ट्रिय पञ्चायतको अध्यक्षता गर्ने अधिकारीलाई हुनेछ ।
ख) यस उपधारा बमोजिम आफुले कैदको सजाय दिने अधिकार भएको व्यक्तिलाई राष्ट्रिय पञ्चायतले आफ्नो कुनै अधिकारीको जिम्मामा थुन्नु वा सरकारी कारगारमा थुनामा राख्न लगाउन पाउनेछ ।
५२) शपथः राष्ट्रिय पञ्चायतको प्रत्येक सदस्यले राष्ट्रिय पञ्चायत वा त्यसको कुनै समितिको बैठकमा पहिलो पटक भाग लिनु अगावै राष्ट्रिय पञ्चायतको अध्यक्ष, निजको अनुपस्थितिमा उपाध्यक्ष वा धारा ३६ को उपधारा ६ बमोजिम तोकिएको व्यक्तिको समक्ष निर्धारित रुपमा शपथ ग्रहण गर्न पर्नेर्छ ।
५३)ं पारिश्रमिकः राष्ट्रिय पञ्चायतका अध्यक्ष, उपाध्यक्ष र सदस्यहरुको पारिश्रमिक ऐनद्धारा निर्धारित हुनेछ र त्यसरी निर्धारित नभएसम्म श्री ५ बाट नियम वनाई तोकिबक्से बमोजिम हुनेछ ।
५४) सचिवः राष्ट्रिय पञ्चायतको सचिव श्री ५ बाट नियुक्त गरिबक्सनेछ । (क्रमशः)

Please follow and like us:
0
Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmailby feather

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *