नेपालको संविधान २०१९ लाई ऐतिहासिक जानकारी

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmailby feather

इतिहासको पानाबाट
समय परिवर्तनशील छ मानव विचारधारा फेरबदल हुँदै जान्छन् जनचाहना स्वार्थमा लटपटिएका हुन्छन्, हरेक समाज नियम कानूनले चल्छ तर कानूनको पालना गर्नु पर्दछ नत्र देश समाज चलाउन कठिन हुन्छ, हामी माथि प्रयोग भएका सबै संविधानहरुलाई ऐतिहासिक दस्तावेजकै रुपमा प्रकाशित गरिरहेका छौं । अध्यापनको लागि सरल र सहज हुने नै छ केवल इतिहासको रुपमा मात्र हो भन्ने कुरा जानकारी गराउन नेपालको संविधान २०१९ लाई ऐतिहासिक जानकारी गराउँदछौं ।

परिच्छेद २
राष्ट्रिय पञ्चायत
३) श्री ५ बाट पठाईबक्सेका संबैधानिक अंगका वार्षिक प्रतिवेदनमा धारा ४१ क. को उपधारा १ बमोजिमको राष्ट्रिय पञ्चायतको सम्बन्धित समितिहरुले छलफल गरी गरेको निर्णयलाई पञ्चायत नीति तथा जाँचबुझ समितिले उपधारा २ बमोजिमको नियमावलीमा व्यवस्था भए अनुसार सम्बन्धित निकायद्धारा कार्यान्वयन गराउनु पर्नेछ ।
४२. अधिबेशनः १) यो धारा प्रारम्भ भएपछि श्री ५ बाट यथाशक्य चाँडो राष्ट्रिय पञ्चायतका सदस्यहरुलाई राष्ट्रिय पञ्चायतका सदस्यहरुलाई राष्ट्रिय पञ्चायतको प्रथम अधिवेशनमा बोलाईबक्सनेछ ।
२) त्यस पछि यस संविधानका धाराहरुको अधिनमा रही समय समयमा
राष्ट्रिय पञ्चायतका सदस्यहरुलाई अरु अधिवेशनहरुमा श्री ५ बाट वोलाउन सकिबक्सनेछ ।
३) श्री ५ बाट राष्ट्रिय पञ्चायतको अधिवेशनको अन्त गर्न सकिवक्सनेछ । तर एउटा अधिवेशनको समाप्ति र अर्को अधिवेशनको प्रारम्भको बीचको अवधि सामान्यतः एक वर्ष भन्दा बढी हुने छैन ।
४) राष्ट्रिय पञ्चायतको बैठक स्थगित भएको बखतमा, राष्ट्रिय पञ्चायतको बैठक शीघ्रतर बोलाउन आवश्यक सम्झिबक्सेमा श्री ५ बाट त्यस्तो बैठक बस्ने मिति र समय तोक्न सकिबक्सनेछ र त्यसरी तोकिएको मिति र समयमा राष्ट्रिय पञ्चायतको बैठक बस्नेछ ।
५) राष्ट्रिय पञ्चायतको बैठक राष्ट्रिय पञ्चायतको नियमावलीको अधिनमा रही पारित भएको कुनै प्रस्ताव अनुसार स्थगित हुन सक्नेछ ।
६) राष्ट्रिय पञ्चायतको बैठक राष्ट्रिय पञ्चायतको नियमावलीको अधीनमा रही सामान्यतः खुल्ला रुपमा
हुनेछ ।
४३. श्री ५ बाट सम्बोधन र सन्देशः
१) श्री ५ बाट राष्ट्रिय पञ्चायतलाई सम्बोधन गर्न सकिबक्सनेछ र त्यसको निमित्त सदस्यहरुको उपस्थिति समादेश गर्न सकिबक्सनेछ ।
२) श्री ५ बाट राष्ट्रिय पञ्चायतलाई सन्देश पठाउन सकिबक्सने
छ । र राष्ट्रिय पञ्चायतले सो सन्देशमा
रहेको कुराहरुमाथि यथाशीघ्र विचार गरी श्री ५ का हजुरमा आफ्नो राय चढाउनु पर्नेछ ।
४४…..
४५. बहसमा बन्देजः १) श्री ५, श्री ५ बडामहारानी र राज्य परिवारका अन्य सदस्यहरुको आचरणका सम्बन्धमा राष्ट्रिय पञ्चायतमा कुनै छलफल गर्न पाईने छैन ।
तर यस उपधारामा भएको कुनै कुराले पनि श्री ५ को सरकारको आलोचना गर्न बाधा पुर्याएको मानिने छैन ।
२) दलविहिन प्रजातान्त्रिक पञ्चायत प्रणलीको सिद्धान्त् विरुद्ध राष्ट्रिय पञ्चायतमा छलफल गर्न पाईने छैन ।
३) कुनै न्यायाधीशले आफ्नो कर्तव्यपालनको सिलसिलामा गरेको कुनै कार्यको विषयमा राष्ट्रिय पञ्चायतमा छलफल गर्न पाईने छैन ।
४) नेपालको कुनै अदालतको समक्ष विचारधीन रहेको कुनै मुद्दा सम्बन्धी कुरामा राष्ट्रिय पञ्चायतमा छलफल गर्न पाईने छैन ।
४६. मतदानः यो संविधानमा अन्यथा व्यवस्था गरिएकोमा बाहेक ्रराष्ट्रिय पञ्चायतमा निर्णयको निमिक्त प्रस्तुत गरिएको जुनसुकै प्रशको निर्णय उपस्थित भई मतदान गर्ने सदस्यहरुको बहुमतबाट हुनेछ । अध्यक्षता गर्ने व्यक्तिलाई सामान्यतः मत दिने अधिकार हुनेछैन । तर मत बराबर भएमा निजले आफ्नो निर्णायक मत दिनेछ ।
४७. कुन स्थानको रिक्तावस्थामा राष्ट्रिय पञ्चायतको कार्यसञ्चालन अधिकारः राष्ट्रिय पञ्चायतको कुनै सदस्यता रिक्त छ भने पनि आफ्नो कार्य चालु राख्ने अधिकार राष्ट्रिय पञ्चायतलाई हुनेछ र त्यस्तो अवस्थामा वा राष्ट्रिय पञ्चायतको कारवाईमा भाग लिन नपाउने कुनै व्यक्तिले भाग लिएको कुरा पछि पत्ता लाग्यो भने पनि त्यहाँ भएको जुनसुकै कार्य मान्य हुनेछ ।
४८. अनधिकार उपस्थिति वा मतदानको दण्डः १) धारा ५२ को रीत नपुर्याई वा राष्ट्रिय पञ्चायतको सदस्यताको निमित्त चाहिने योग्यताको अभाव छ भन्ने थाहा पाउदा पाउदै पनि कुनै व्यक्ति राष्ट्रिय पञ्चायतको सदस्यको हैसियतमा उपस्थित हुन्छ वा मतदान गर्छ भने निजलाई त्यसरी उपस्थित भएको वा मतदान दिएको हरएक दिनको एक सय रुपैयाको दरले दण्ड लाग्नेछ र सो दण्ड सरकारी बाँकी सरह असुल उपर गरिनेछ ।
२) उपधारा १ को कुनै पनि कुरा धारा २६ को उपधारा १ को प्रतिबन्धात्मक वाक्यांश अनुसार नियुक्त श्री ५ का मन्त्रीलाई लागु हुने छैन र निजले राष्ट्रिय पञ्चायतको बैठकमा उपस्थित हुन र राष्ट्रिय पञ्चायतको कारवाईमा भाग लिन पाउनेछन् । तर राष्ट्रिय पञ्चायतको सदस्य नभएसम्म निजले त्यहा मतदान गर्न पाउने छैनन् ।
४९. गणपुरक संख्याः राष्ट्रिय पञ्चायतको गणपुरक संख्या राष्ट्रिय पञ्चायतको सम्पुर्ण सदस्य संख्याको चार खण्डको एक खण्ड हुनेछ । राष्ट्रिय पञ्चायतको बैठक बस्दा वा बसेको समयमा गणपुरक संख्या पुगेको छैन भनी अध्यक्षता गर्ने व्यक्तिको ध्यान आकर्षित गराईयो भने निजले राष्ट्रिय पञ्चायतको नियमावलीको अधीनमा रही सो संख्या नपुगेसम्म बैठकको कार्य निलम्बन गर्ने वा अर्को कुनै समय वा दिनसम्मको लागि बैठक स्थगित गर्न सक्नेछ । क्रमशः

Please follow and like us:
0
Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmailby feather

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *