नेपालको संविधान २०१९ लाई ऐतिहासिक जानकारी

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmailby feather

समय परिवर्तनशील छ मानव विचारधारा फेरबदल हुँदै जान्छन् जनचाहना स्वार्थमा लटपटिएका हुन्छन्, हरेक समाज नियम कानूनले चल्छ तर कानूनको पालना गर्नु पर्दछ नत्र देश समाज चलाउन कठिन हुन्छ, हामी माथि प्रयोग भएका सबै संविधानहरुलाई ऐतिहासिक दस्तावेजकै रुपमा प्रकाशित गरिरहेका छौं । अध्यापनको लागि सरल र सहज हुने नै छ केवल इतिहासको रुपमा मात्र हो भन्ने कुरा जानकारी गराउन नेपालको संविधान २०१९ लाई ऐतिहासिक जानकारी गराउँदछौं ।

परिच्छेद २
राष्ट्रिय पञ्चायत

३) राष्ट्रिय पञ्चायतको कुनै सदस्यको स्थान रिक्त हुन आएमा त्यस्को पुर्ति यथाशीघ्र गरिनेछ । जुन सदस्यको स्थान रिक्त भएको छ सो सदस्य निर्वाचित भएको भए निर्वाचनद्धारा र मनोनित भए मनोनयनद्धारा पुर्ति गरिनेछ ।
४) राष्ट्रिय पञ्चायतको कुनै सदस्यको स्थान सो सदस्यको पदावधि समाप्त नहुदैमा रिक्त हुन गयो भने निजको स्थानमा बाँकी रहन गएको पदावधीको निमिक्त मात्र निर्वाचन वा मनोनयन हुन सक्नेछ ।
३९. अध्यक्षः १) श्री ५ का
हजूरमा राष्ट्रिय पञ्चायतले राष्ट्रिय पञ्चायतका सदस्यहरुमध्येबाट धारा २६ को उपधारा १) मा प्रधानमन्त्रीका सम्बन्धमा निर्धारित निर्वाचनको तरीका अनुसार सिफारिश गरिएको व्यक्तिलाई मौसुफबाट राष्ट्रिय पञ्चायतको अध्यक्षको पदमा नियुक्त गरिबक्सनेछ ।
२) राष्ट्रिय पञ्चायतको अध्यक्षको
पदावधि पाँच वर्षको हुनेछ ।
३) राष्ट्रिय पञ्चायतका अध्यक्षको
पद देहायका अवस्थामा रित्त
हुनेछ ः–
क) लिखित राजीनामा श्री ५ बाट
स्वीकृत भएमा,
ख) राष्ट्रिय पञ्चायतको सदस्य
नरहेमा,
ग) उपधारा २ अनुसार पदावधि
समाप्त भएमा,
घ) निजले आफ्नो पदको जिम्मेवारी ईमान्दारीपुर्वक पुरा नगरेको भनी राष्ट्रिय पञ्चायतको सम्पुर्ण सदस्य संख्याको साठी प्रतिशत बहुमतले पारित गरेको प्रस्ताव श्री ५ बाट स्वीकृत गरिबक्सेमा, वा ङ) श्री ५ बाट हटाईबक्सेमा ।
४) राष्ट्रिय पञ्चायतको अध्यक्षको पद रिक्त भएमा वा अस्वस्थता वा अरु कुनै कारणले राष्ट्रिय पञ्चायतको अध्यक्ष आफ्नो पदको काम गर्न असमर्थ भएमा श्री ५ बाट राष्ट्रिय पञ्चायतको उपाध्यक्षलाई राष्ट्रिय पञ्चायतको अध्यक्षको सबै कार्य गर्न तोकिबक्सन सकिबक्सनेछ ।
५) राष्ट्रिय पञ्चयतको अध्यक्षको पद रिक्त भएमा त्यसकाृ पुर्ति उथाशीघ्र उपधारा १ बमोजिम गरिनेछ ।
६) राष्ट्रिय पञ्चायतको अध्यक्षको नियुक्त नहुन्जेलसम्मको लागि राष्ट्रिय पञ्चायतको उपाध्यक्ष पनि नभएको अवस्थामा श्री ५ बाट तोकिबक्सेको
राष्ट्रिय पञ्ञ्चायतको सदस्यले राष्ट्रिय पञ्चायतको अध्यक्षता गर्नेछ ।
४०) उपाध्यक्षः १) श्री ५ का हजुरमा राष्ट्रिय पञ्चायतले राष्ट्रिय पञ्चायतका सदस्यहरुमध्येबाट धारा २६ को उपधारा १. मा प्रधानमन्त्रीका सम्बन्धमा निर्धारित निर्वाचनको तरीका अनुसार सिफारिश गरिएको व्यक्तिलाई मौसुफबाट राष्ट्रिय पञ्चायतको उपाध्यक्षको पदमा नियुक्त गरिबक्सनेछ ।
२) राष्ट्रिय पञ्चायतको उपाध्यक्षको पदावधि पाँच वर्षको हुनेछ ।
३) राष्ट्रिय पञ्चायतको उपाध्यक्षले राष्ट्रिय पञ्चायतको अध्यक्षको अनुपस्थितिमा राष्ट्रिय पञ्चायतको सभापतित्व गर्नेछ । धारा ३६ को उपधारा ४ अनुसार तोकिएमा राष्ट्रिय पञ्ञ्चायतको अध्यक्षको सब कार्य
गर्नेछ ।
४) राष्ट्रिय पञ्चायतको उपाध्यक्षको पद देहायका अवस्थामा
रिक्त हुनेछ ः–
क) लिखित राजीनामा श्री ५ बाट स्वीकृत भएमा,
ख) राष्ट्रिय पञ्चायतको सदस्य
नरहेमा,
ग) उपधारा २ अनुसार पदावधि
समाप्त भएमा,
घ) निजले आफ्नो पदको जिम्मेवारी ईमान्दारीपुर्वक पुरा नगरेको भनी राष्ट्रिय पञ्चायतको सम्पुर्ण सदस्य संख्याको साठी प्रतिशत बहुमतले पारित गरेको प्रस्ताव श्री ५ बाट स्वीकृत
गरिबक्सेमा, वा
ङ) श्री ५ बाट हटाईबक्सेमा ।
५) राष्ट्रिय पञ्चायतको उपाध्यक्षको पद रिक्त भएमा त्यसको पुर्ति यथाशीघ्र उपधारा १ बमोजिम गरिनेछ ।
४१. निर्देशक समितिः १)
राष्टिय पञ्ञ्चायतमा पेश हुने कार्यक्रम सुव्यवस्थित ढंगले मिलाउने सम्बन्धमा र अन्य विषयहरुमा समेत राष्ट्रिय पञ्चायतको अध्यक्षलाई सल्लाह दिनको निमिक्त उपधारा २ बमोजिमका पदेन सदस्यहरुको अतिरिक्त चौध जना सदस्यहरुको एउटा निर्देशक समिति रहनेछ । निर्देशक समितिको अरु कार्य राष्ट्रि«य पञ्चायतको नियमावलीमा लेखिएबमोजिम हुनेछ ।
२) राष्ट्रिय पञ्चायतका अध्यक्ष र उपाध्यक्ष निर्देशक समितिका पदेन अध्यक्ष र उपाध्यक्ष हुनेछन् र प्रधानमन्त्री, अर्थमन्त्री, गृह मन्त्री, पञ्चायत मन्त्री र कानून तथा न्याय मन्त्री पदेन सदस्य हुनेछन् । निर्देशक समितिका अरु सदस्यहरुको निर्वाचन राष्ट्रिय पञ्चायतको नियमावलीमा लेखिएको तरीकाले राष्ट्रिय पञ्चायतका सदस्यहरुद्धारा गरिनेछ । स्पष्टीकरणःयस उपधाराको प्रयोजनको निमिक्त मन्त्री भन्नाले मन्त्री नियुक्त नभएको अवस्थामा मन्त्री सरह कार्यभार सम्हाल्ने राज्यमन्त्री सम्झनु पर्छ ।
३) निर्देशक समितिको पदेन सदस्य बाहेक अरु सदस्यहरुको कार्यकाल दुई वर्षको हुनेछ ।
४१ क. अन्य समितिः १) राष्ट्रिय पञ्चायतका सदस्यहरुलाई मुलुकको शासनमा बढी मात्रामा शरीक गराउने उद्देश्यले राष्ट्रिय पञ्चायतका विभिन्न विषयका समितिहरु रहनेछन् ।
२) उपधारा १ बमोजिमका समितिहरुको गठन, काम कारवाई र राष्ट्रिय पञ्चायतको विषयसंग सम्बन्धित अरु समितिहरुको व्यवस्था राष्ट्रिय पञ्चायतको नियमावलीमा भए बमोजिम हुनेछ ।
४१ ख. पञ्चायत नीति तथा जाचबुझ समितिः १) राष्ट्रिय पञ्चायतको अध्यक्षको अध्यक्षतामा एउटा पञ्चायत नीति तथा जाँचबुझ समिति रहनेछ ।
२) सो समितिको गठन तथा दलविहिन प्रजातान्त्रिक पद्यायत प्रणलीको सम्बर्धनको लागि आवश्यक पर्ने सम्पुर्ण काम कारवाई गर्ने अधिकार तथा कार्यविधि आदि विषयमा श्री ५ बाट स्वीकृत नियमावली बमोजिम हुनेछ । सो नियमावली बमोजिम हुनेछ । सो नियमावलीको पालना भयो भएन भन्ने प्रश्न कुनै अदालतमा उठाउन पाईने छैन । क्रमशः

Please follow and like us:
0
Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmailby feather

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *