नेपालको संविधान २०१९ ऐतिहासिक जानकारी

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmailby feather

इतिहासको पानाबाट
समय परिवर्तनशील छ मानव विचारधारा फेरबदल हुँदै जान्छन् जनचाहना स्वार्थमा लटपटिएका हुन्छन्, हरेक समाज नियम कानूनले चल्छ तर कानूनको पालना गर्नु पर्दछ नत्र देश समाज चलाउन कठिन हुन्छ, हामी माथि प्रयोग भएका सबै संविधानहरुलाई ऐतिहासिक दस्तावेजकै रुपमा प्रकाशित गरिरहेका छौं । अध्यापनको लागि सरल र सहज हुने नै छ केवल इतिहासको रुपमा मात्र हो भन्ने कुरा जानकारी गराउन नेपालको संविधान २०१९ लाई ऐतिहासिक जानकारी गराउँदछौं ।

भाग ६
राजसभा
ख) श्री ५ मानसिक वा शारिरीक अशत्तअवस्थाले गर्दा बैठक बोलाउन आदेश वक्सन असमर्थ होईबक्सेको छ भनी राजसभाको सम्पुर्ण सदस्य संख्याको कम्तीमा चार खण्डको एक खण्ड सदस्यहरुले (जसमध्ये कम्तीमा चारजना मन्त्रीहरु हुनु पर्दछ ) हस्ताक्षर गरी माँग गरेमा ।
(६) क) उपधारा ५) को खण्ड क) को अबस्थामा बोलाईएको बैठकले राजगद्दी उत्तराधिकार सम्बन्धी कानून,
रीत र परम्परा अनुसार श्री ५ को उत्तराधिकारीको राज्यरोहणको घोषणा
गर्नेछ ,र
ख) सो बैठकले श्री ५ को उमेर अठार वर्षभन्दा कम भएमा श्री ५ बाट बनाईबक्सेको नियमको अधीनमा रही
राज्यसहायक वा राज्यसहायक परिषदको घोषणा गर्नेछ ।
तर यस खण्ड बमोजिम घोषणा भएको राज्यसहायक वा राज्यसहायक
परिषद श्री ५ अठार वर्ष पुगिबक्सेपछि कायम रहने छैन ।
(७) क) उपधारा ५) को खण्ड ख) को अवस्थामा बोलाईएको बैठकले श्री ५ मानसिक वा शारीरिक अशक्तावस्थाले गर्दा राजसभाको बैठक वोलाउने आदेश बक्सन असमर्थ भईबक्सेको हो वा होईन भन्ने निर्णय गर्नेछ, र
ख) राजसभाले हो भनी सम्पुर्ण सदस्य संख्याको कम्तीमा तीन खण्डको दुई खण्ड बहुमततले निर्णय गरेमा श्री ५ युवराजाधिराज अठार वर्ष पुगिबक्सेको
रहेछ भने मौसुफलाई राज्यसहायक घोषणा गर्नेछ र अरु अवस्थामा श्री ५ बाट बनाईबक्सेको नियमको अधिनमा रही
राज्यसहायक वा राज्यसहायक परिषदको घोषणा गर्नेछ ।
तर यस खण्ड बमोजिम घोषणा गरिएको राज्यसहायक वा राज्यसहायक
परिषद् श्री ५ को स्वर्गवास भएमा वा मौसुफबाट राजगद्दी परित्याग गरिबक्सेमा वा पुनः राजकीय कार्यभार बहन गर्न समर्थ होईबक्सिन्छ भनी मौसुफबाट राजसभालाई सुचना बक्सेमा श्री ५ बाट बनाईबक्सेको नियमको अधिनमा रही कायम रहने छैन ।
(८) उपधारा ६ वा ७ बमोजिम घोषणा गरिएको राज्यसहायक वा
राज्यसहायक परिषदलाई श्री ५ वा मौस्ुाफका उत्तराधिकारीको हितको प्रतिकुल कुनै निर्णय गर्ने वा स्वीकृति प्रदान गर्ने अधिकार हुने छैन ।
(९) उपधारा ६ को खण्ड क मा भएको कुनै पनि कुराले त्यस्तो घोषणा जारी नभएसम्म श्री ५ को उत्तराधिकारीलाई राजगद्दीको अधिकार प्रयोग गरिबक्सनमा वाधा पुर्याउने छैन ।
(१०) क) उपधारा ५,६, र ७ मा लेखिएदेखि वाहेकका यो संीवधान बमोजिम राजसभाले गर्ने अरु काम श्री ५ बाट तोकिबक्सेका राजसभाका सातदेखि पन्ध्र जनासम्म सदस्य भएको एउटम स्थायी समितिले राजसभाका नाममा गर्न सक्नेछ ।
तर श्री ५ बाट चाहिबक्सेमा स्थायी समितिले राजसभाको नाममा गरेको कुनै निर्णय राजसभाको बैठकमा विचाररार्थ पेश गराउन वाधा पर्ने छैन ।
(ख) खण्ड क) मा उल्लेख भएको स्थायी समितिको सभापतित्व श्री ५ वाट स्वयं गरिबक्सनेछ वा मौसुफबाट सो समितिको कुनै सदस्यलाई सभापति तोकिबक्सनेछ र राजसभाको सचिब नै स्थायी समितिको सचिब हुनेछन् ।
(ग) राजसभा स्थायी समितिका सदस्यहरुको कार्यकाल चार वर्षको हुनेछ र निजहरुले श्री ५ बाट तोकिबक्से बमोजिमको पारिश्रमिक पाउनेछन् ।
तर स्थायी समितिका सदस्यले श्री ५ मा आफ्नो पदबाट लिखित राजीनामा चढाउन सक्नेछन् वा श्री ५ बाट चाहिबक्सेमा निजलाई स्थायी समितिको सदस्यताबाट हटाउन सकिबक्सनेछ ।
(घ) खण्ड क) मा उल्लेख भएको स्थायी समितिले चाहेमा कुनै कुरामाथि छलफल गर्दा, आफ्नो बैठकमा, राजसभाका अरु सदस्यलाई पनि सम्मिलित गर्न सक्नेछ ।
(११) राजसभा वा त्यसको स्थायी समितिको कुनै पनि बैठकमा सदस्यहरु मध्येबाट केही अनुपस्थित रहेपनि काम चालु रहनेछ यदि क) सुचना जारी हुने दिनसम्ममा भएका सबै सदस्यलाई बैठक हुने सुचना पठाएको छ भने वा त्यस्तो सुचना नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित गरिएको छ भने, र ख) सदस्य संख्याको कम्तीमा तीन खण्डको एक खण्ड सदस्य उपस्थित रहन्छन् भने ।
(१२) श्री ५ बाट राजसभासंग परामर्श गरिबक्सने भनी यो संविधानमा लेखिएको अतिरिक्त मौसुफको अरु कार्य सम्पादनको सिलसिलामा पनि राजसभासंग परामर्श लिन सकिबक्सनेछ ।
(१३) अन्यथा व्यवस्था भएकोमा बाहेक राजसभा वा त्यसको स्थायी समितिको निर्णय उपस्थित भई मतदान गर्ने सदस्यहरुको बहुमतबाट हुनेछ ।
(१४) राजसभा वा त्यसको स्थायी समितिले यस धाराको अधिनमा रही आफ्नो कार्य सञ्चालन व्यवस्थि तगर्ने नियमहरु बनाउन सक्नेछ र त्यसरी नियमहरु नबनुञ्जेलसम्म श्री ५ बाट बनाईबक्सेको नियमहरुद्धारा व्यवस्थित हुनेछ ।
(१५) राजसभाको सचिब श्री ५ बाट नियुक्त गरिबक्सनेछ ।
(१६) राजसभाका सदस्यहरुले श्री ५ बाट निर्धारित रुपमा शपत लिनेछन् । क्रमश

Please follow and like us:
0
Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmailby feather

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *